بورس یا بازار سهام چیست؟


آشنایی با اوراق سهام

اوراق سهام یکی از مواردیست که این روزها به دلیل افزایش محبوبیت بورس و سهام در دنیای اقتصاد و افراد زیادی که در آنها سرمایه گذاری کرده و یا تمایل به سرمایه گذاری دارند، بحث برانگیز شده. البته عده زیادی از افراد ممکن است بدون آگاهی و تجربه وارد بورس شده و با انجام دادن اقدامات ناآگاهانه باعث ضرر زدن به خود شوند. به گفته وکیل تجاری در اصفهان، سهام یک نوع از اوراق بهادار است که بیشترین میزان معاملات در بورس را دارد. از این جهت موسسه حقوقی در اصفهان لازم دانست تا به یکی از اصلی ترین موارد در بازار بورس یعنی اوراق سهام بپردازد، و به این طریق اطلاعات افراد کمی در این زمینه افزایش پیدا کند. اهمیت سهام در بازار بورس به میزانی است که آن را با نام بازار سهام نیز می شناسند.

اوراق بهادار به چه معناست؟

کمی بالاتر بیان کردیم که اوراق سهام یکی از انواع اوراق بهادار است، اما اوراق بهادار چیست؟ وکیل امور تجاری در تعریف اوراق بهادار می گوید اوراق بهادار یک سند یا برگه ای است که ارزش مالی داشته و قابل تبدیل به پول نقد است و همچنین قابلیت خرید و فروش دارد.
ممکن است اوراق بهادار بی نام باشد که در این صورت هرکس که این سند را در دست داشته باشد، مالک آن شناخته می شود. و یا با نام باشد که در این حالت بر روی این ورقه بهادار نام مالک درج خواهد شد.
اوراق بهاداری که در بورس قابلیت معامله را دارند به شرح زیر هستند:

  1. اوراق بدهی همچون: سند بدهی بانک، اوراق قرضه و سهام قرضه
  2. اوراق مشارکت
  3. اوراق سهام
  4. قراردادهای آتی ، اختیار معامله و پایاپای

اما سهم یعنی چه؟

سهم در بورس

به پیشنهاد وکیل اصفهان همین ابتدا باید در تعریف سهم گفت که هر شرکت سرمایه ای دارد که این سرمایه به قسمت های مساوی تقسیم می شود، این قسمت های تقسیم شده از سرمایه سهم نامیده می شود. در حقیقت هر سهم کوچک ترین واحد مالکیت در یک شرکت است. به عنوان مثال اگر سرمایه ی یک شرکت یک میلیارد تومان باشد و این سرمایه به هزار قسمت تقسیم شود، هر یک میلیون تومان، یک سهم از سرمایه ی این شرکت خواهد بود. چنانچه کسی ۱۰ میلیون تومان سهام این شرکت را خریداری کند، صاحب ۱۰ هزارم از سرمایه ی شرکت می باشد.
در یک تعریف ساده تر سهم، ميزان مالکيت فرد از يک دارايي را نشان می دهد.

برگه یا ورقه سهام چیست؟

طبق بیانات وکیل متعهد در اصفهان ورقه یا برگه سهام به سندی گفته می شود که شرکت آن را منتشر می کند و مالکیت صاحب سهم را به نسبت سرمایه ی شرکت نشان می دهد.

مندرجات برگه سهام

به موجب ماده ۲۵ لایحه اصلاحی قانون تجارت:« اوراق سهام باید متحدالشکل و چاپی و دارای شماره ترتیب بوده و به امضای لااقل دو نفر که به موجب مقررات اساسنامه تعیین میشوند برسد.» در ماده ی ۲۶ از همین قانون نیز آمده است:« در ورقه سهم نکات زیر باید قید شود:

  • نام شرکت و شماره ثبت آن در دفتر ثبت شرکت‌ها
  • مبلغ سرمایه ثبت شده و مقدار پرداخت شده آن
  • تعیین نوع سهم
  • مبلغ اسمی سهم و مقدار پرداخت شده آن به حروف و با اعداد
  • تعداد سهامی که هر ورقه نماینده آن است.»

اما این نکته را نباید فراموش کرد که تنها شرکت های سهامی هستند که سرمایه آن ها به اوراق سهام تقسیم می شود و این قابلیت را دارد که در بازار بورس مورد معامله قرار بگیرد. در شرکت های سهامی مسئولیت صاحبان سهام تنها به میزان آورده ی آن هاست و به همان میزان در سود و زیان شرکت سهیم هستند.
شرکت هاي سهامي، به دو دسته تقسيم مي شوند:


    بنا بر گفته ی وکیل تجاری در اصفهان شرکت سهامی عام به شرکتی گفته می شود که قسمتی از سرمایه مورد نیاز آن را مردم از طرق پذیره نویسی تأمین می کنند. حداقل سرمایه مورد نیاز برای تأسیس شرکت سهامی عام ۵ میلیون ریال معادل ۵۰۰ هزار تومان است.
    مهم ترین شرط برای عرضه کردن سهام در بازار بورس این است که شرکت مزبور از نوع شرکت سهامی عام باشد.
  1. شرکت‌هاي سهامي خاص:
    اما شرکت سهامي خاص، به شرکتي گفته می شود که موسسین خود تمام سرمایه ی شرکت را تأمین می کنند و در نتیجه سهمی برای پذیره نویسی عرضه نمی شود. حداقل سرمایه ی لازم برای تأسیس شرکت سهامی یک میلیون ریال معادل ۱۰۰ هزار تومان است.

اوراق سهام چه انواعی دارد؟

انواع اوراق سهام

بنا بر اظهارات وکیل متخصص در امور تجاری اوراق سهام به انواع متعددی تقسیم بندی می شود از جمله: اوراق سهام با نام، اوراق سهام بی نام، اوراق سهام انتفاعی و در نهایت اوراق سهام ممتاز. در ادامه به تعریف هر یک از این اوراق می پردازیم.

اوراق سهام با نام

وکیل امور تجاری در اصفهان اوراق سهام با نام را به این شکل تعریف می کند: اوراق سهام با نام برگه ی سهمی است که در آن نام و مشخصات صاحب سهم درج شده است و در دفتر ثبت سهام نیز مشخصات صاحب سهم قید می شود. چنانچه شخص صاحب سهم تمایل داشته باشد که سهم خود را منتقل کند ضرورت دارد که مشخصات انتقال گیرنده ی سهم در دفتر ثبت سهام درج شود و انتقال دهنده نیز آن را امضا کند. در صورتی که این انتقال در دفتر ثبت سهام درج نشود این انتقال تنها میان طرفین معتبر بوده و در برابر شرکت و دیگر اشخاص اعتبار ندارد.
این اوراق دارای مزایایی به این شرح است:

  • چنانچه این اوراق به سرقت برود و یا گم بشود و یا حتی جعل بشود، به راحتی می توان مالک اصلی سهم را شناخت.
  • اگر اوراق سهام یک شرکت از نوع با نام باشد، شرکت تسلط بیشتری بر روی صاحبان سهام داشته و آن ها را می شناسد.
    وکیل تجاری این نکته را خاطر نشان کرد که این اوراق قابلیت تبدیل به اوراق سهام بی نام را دارند.

اوراق سهام بی نام

در تعریف اوراق سهام بی نام باید گفت به سهامی که بر روی ورقه ی سهم نام مالک سهم و مشخصات او قید نمی شود و به عبارت دیگر ورقه ی سهم بصورت حامل است، اوراق سهام بی نام گفته می شود. این اوراق سهام در دست هر کس که باشد، مالک شناخته می شود. اگر سهام یک شرکت به صورت بی نام تنظیم شود باعث می شود که نقل و انتقال آن به صرف قبض و اقباض انجام بگیرد و دیگر نیاز به ثبت در دفتر سهام شرکت را نداشته باشد. البته نباید فراموش کرد که این اوراق را هم می توان به اوراق سهام با نام تبدیل کرد و باید سه نوبت و هر یک به فاصله پنج روز در روزنامه های کثیرالانتشار آگهی شود.

اوراق سهام انتفاعی

به طور کلی سهام انتفاعی در برابر امتیازی قرار دارد که دولت به منظور انتقال دادن صنایع به منطقه های محروم و یا انجام دادن یک نوع خدمت در منطقه های خاص برای یک شرکت صادر می کند و شرکت نیز وظیفه خواهد داشت که با به پایان رسیدن فعالیت و یا امتیاز ، دارایی خود را به دولت واگذار کند. در چنین حالتی شرکت مزبور سودیی را که به دست آورده است به سهام انتفاعی تبدیل خواهد کرد و آن ها را همانند سهام به سهام داران شرکت تحویل می دهد .

اوراق سهام موسس

اوراق سهام موسس سهامی است که مختص به موسسین آن شرکت است و به این خاطر که اشخاص موسس در زمان تأسیس شرکت کار ها و بورس یا بازار سهام چیست؟ خدماتی انجام دادند ، لذا در زمان تصفیه نمودن شرکت منافعی به آن ها تعلق می گیرد، به عنوان مثال مبلغی از دارایی اضافه بر سرمایه باقی مانده ی شرکت به آن ها داده می شود.

اوراق سهام ممتاز

وکیل امور تجاری در اصفهان می گوید آن هنگامی که یک شرکت با مشکلاتی مثل مشکلات مالی مواجه می شود و تصمیم به افزایش دادن سرمایه ی خود می گیرد، اگر شخصی قبول کند که مبلغ سرمایه افزایش یافته را خود بپردازد می تواند خواستار این باشد که امتیاز هایی به او تعلق بگیرد مثلا درصد مشخصی از سود شرکت به آن شخص داده شود و یا اگر شرکت سود دهی نداشت به وی بدهکار شود و یا آن هنگامی که دو شرکت با یکدیگر ادغام می شوند آن شرکتی که سرمایه ی بیشتری داشته است این امکان را دارد که برای خود امتیاز های بیشتری بخواهد. لذا در این موارد شرکت مبادرت به ارائه ی سهام ممتاز می کند. البته این وکیل پایه یک متذکر شد که این اوراق سهام ممتاز به وسیله ی مجمع عمومی فوق العاده تصویب و به موجب آن امتیازاتی بورس یا بازار سهام چیست؟ بورس یا بازار سهام چیست؟ به دارنده ی آن داده می شود.
وکیل تجاری در اصفهان مزایایی را برای این اوراق نام می برد که بدین ترتیب است:

  • دارندگان این نوع از سهام نسبت به سایرین سود بیشتری دریافت می کنند.
  • اشخاصی که دارای این نوع سهام هستند حق تقدم در خریدن اوراق سهام جدید دارند.
  • دارندگان این سهام حق رای اضافی خواهند داشت و البته نباید این نکته را نادیده گرفت که اعضای هیئت مدیره از میان سهامدارانی که سهام ممتاز دارند برگزیده می شوند.

هزینه های آپارتمان نشینی

قوانین هزینه های آپارتمان نشینی چیست؟

تقریبا ۵۰ سال می‌شود که مجتمع‌های آپارتمانی به معماری ایرانی وارد شده است اما همچنان ایرانیان به صورت کامل با این نوع زندگی نتوانسته‌اند کنار بیایند

ممانعت همسایه از تعمیرات ساختمان

راهکار قانونی ممانعت همسایه از تعمیرات ساختمان چیست؟

تعمیر بورس یا بازار سهام چیست؟ و نوسازی ساختمان به دلایل بسیاری اعم از فرسودگی و قدیمی بودن آپارتمان‌ها در حال حاضر رواج بسیاری دارد.

قرار رد دعوا چیست؟

حکم به رد دعوا چیست؟

در نهایت هر رایی که حکم نباشد، یعنی یا قاطع دعوا نبوده (مانند قرار سقوط دعوا) یا در خصوص ماهیت صادر نشود (مانند قرار کارشناسی)، قرار محسوب می‌شود.

دامنه نوسان قیمت سهام چیست؟

در دهه های اخیر بورس در هر نقطه‌ای از دنیا و در هر کشوری به یک بازار رقابتی بزرگ و کامل تبدیل‌شده است و این امر حاصل زیاد بودن تعداد خریداران و فروشندگان سهام در این بازار است. همان طور که می دانید بازار بورس دارای مزایای متعددی است که امر سرمایه‌گذاری در آن را برای هر شخص بیش از پیش جذاب‌تر می‌کند. به عنوان مثال مزیت‌های این بازار شامل در دسترس بودن آن، نقدینگی آن نسبت به بازارهای دیگر، شفاف بودن و قانون‌مند بودن آن و …می‌باشد. با توجه به این تفاسیر، یکی از وظایف مهم و خطیر نهاد ناظر بازار سرمایه، نظارت و کنترل نوسان‌های زیاد در بازار است که این نوسان و قیمت‌ها نیز توسط افراد فعال بازار و بر اساس میزان عرضه و تقاضا مشخص می‌گردد. در این مقاله می‌خواهیم راجع به دامنه نوسان قیمت سهام در بازار بورس بپردازیم پس به همین منظور با ما همراه باشید.

دامنه نوسان قیمت سهام چیست؟

مردم امروزه به‌ منظور سرمایه‌گذاری، می‌توانند از بین بازارهای سرمایه‌گذاری مختلف یکی از آن‌ها را انتخاب کرده و سرمایه خود را در آن بازار تزریق کنند. یکی از این بازارهای سرمایه‌گذاری، بازارهای مالی است. در بازارهای مالی به ‌خصوص بازار بورس به دلیل وجود برخی پیچیدگی‌ها و ریسک‌پذیر بودن آن، باید توسط نهاد نظارتی بازار سرمایه یکسری محدودیت‌هایی در نظر گرفته شود. یکی از این محدودیت‌ها در حوزه دامنه نوسان قیمت سهم است. دامنه نوسان عاملی است که از ابتدای شروع فعالیت بازار بورس و معاملات سهام، بر روی قیمت هر سهم تعریف‌شده است. دامنه نوسان در تمامی بورس‌های جهان که به‌منظور کنترل نوسانات موجود تعریف ‌شده است. در بازارهای بورس به ‌منظور جلوگیری از تقابل عرضه و تقاضا قوانین و مقرراتی وجود دارند. در همین راستا دامنه مجاز نوسان، توقف معاملاتی و دیگر روش‌ها از این ‌دست قوانین به ‌حساب می‌آیند. دامنه مجار نوسان سهام به ‌عنوان یکی از قوانین و اصول مهم در این بازار است که در جهت کنترل نوسان قیمت سهم و برای کاهش تلاطم بازار و جلوگیری از تصمیمات هیجانی سهام‌داران در نظر گرفته ‌شده است. هر سهم در هر روز کاری دارای یک ‌میزان دامنه مجاز نوسان سقف و کف قیمتی است که می‌تواند داشته باشد و بدیهی است که قیمت سهم فقط در این بازه تعریف ‌شده بورس یا بازار سهام چیست؟ می‌تواند نوسان داشته باشد. طبق آیین‌نامه معاملات در شرکت بورس تهران، دامنه نوسان قیمت، پایین‌ترین تا بالاترین قیمتی است که در آن دامنه طی یک یا چند جلسه رسمی معاملات بورس، قیمت می‌تواند نوسان کند.

مزایای دامنه نوسان چیست؟

• یکی از عوامل مهم به ‌منظور جلوگیری در دستکاری قیمت‌ها در بازار بورس، دامنه نوسان قیمت سهام بوده و اجازه تغییر قیمت در هر زمان به‌صورت دلخواه به سهامداران بزرگ را نمی‌دهد.

• کشف قیمت واقعی سهام نیز با استفاده از دامنه نوسان امکان‌پذیر است. در واقع زمانی که قیمت سهام به این حدود نزدیک شود، معاملات توسط نهاد نظارتی متوقف می‌شود که به سهامداران فرصتی داده‌ شود که درباره قیمت سهم مدنظر و ارزش واقعی آن بررسی و تفکرات لازم را به عمل‌آورند که در آینده نزدیک سهم دچار هیجانات قیمتی نشود.

• یکی از عوامل مهم در زمینه کاهش تلاطم‌های موجود در بازار بورس، دامنه مجاز نوسان است. این امر به این شکل است که دامنه مجاز نوسان، تغییرات قیمتی سهام را محدود کرده و از این طریق از به وجود آمدن تغییرات ناگهانی جلوگیری می‌کند.

معایب دامنه نوسان چیست؟

تا اینجای مقاله با مفهوم دامنه نوسان قیمت سهام و مزیت‌های آن در بازار بورس آشنا شدیم. حال توجه داشته باشید که با وجود این مزیت‌ها، دامنه نوسان دارای برخی معایب نیز هست که در ادامه این مطلب به آن می‌پردازیم.

• معمولاً به دلیل توقف قیمت یک سهم در روز، امکان انتقال تلاطم اضافی به ‌روزهای آتی وجود دارد. پس در نظر داشته باشید که با توجه به اینکه دامنه نوسان مانع آزاد شدن قیمت سهم می‌شود، همین امر باعث می‌شود که قیمت به محدوده‌های خاصی تمایل داشته باشد.

• تجربیات و تحقیقات به ‌عمل ‌آمده در این حوزه اثبات می‌کند که عامل دامنه نوسان سهم در بازار بورس، باعث تأخیر در کشف قیمت سهم می‌شود؛ زیرا با وجود آن، قیمت‌ها نمی‌توانند در همان روز نسبت به اطلاعات منتشر شده واکنش مناسب نشان دهند. در همین جهت ممکن است که قیمت روز سهم، قیمت واقعی آن نباشد.

استثنائات دامنه نوسان

فرآیند دامنه مجاز نوسان در بازار بورس به ‌صورت روزانه وجود دارد. بر اساس مقررات و چارچوب‌های تعریف ‌شده در بازار سرمایه، در برخی از روزهای خاص به دلیل رخ دادن بعضی از رویدادهای مهم برای شرکت، قانون دامنه مجاز نوسان برداشته ‌شده و سهم می‌تواند بدون نوسان قیمت در بازار معامله شود. سه روز خاص و حائز اهمیت وجود دارد که در ادامه این بخش به آن‌ها می‌پردازیم:

• بازگشایی سهام بعد از مجمع عمومی عادی سالانه برای تقسیم سود.

• بازگشایی سهام پس از مجمع فوق‌العاده به ‌منظور کاهش یا افزایش سرمایه.

• بازگشایی سهام پس از اعلام افزایش یا کاهش سود هر سهم یا همان eps به‌شرط آنکه از 20 درصد بیشتر باشد.

به حداقل تعداد سهام یک شرکت، حجم ‌مبنا گفته می‌شود که باید در طول روز معامله ‌شده تا قیمت سهم قابلیت افزایش یا کاهش بر اساس سقف دامنه نوسان قیمت سهام را داشته باشد. یکی از اهداف حجم ‌مبنا این است که سرمایه‌گذاران اطمینان داشته باشند که نوسانات قیمت سهام در نتیجه خرید و فروش تعداد مشخصی از سهام، واقعی است؛ زیرا در غیر از این حالت معامله حتی چند سهم هم می‌تواند در قیمت سهم تأثیرگذار بوده و باعث این شود که قیمت‌های غیر واقعی در سهم به وجود بیاید. دو پارامتر قیمت و تعداد سهام منتشر شده هر شرکت، از عوامل تعیین حجم‌ مبنا برای شرکت‌های بورسی است. در همین جهت با افزایش قیمت سهم، حجم ‌مبنا نیز کاهش میابد. توجه داشته باشید که اگر تعداد سهم معامله ‌شده یک شرکت در طول روز، کمتر از حجم ‌مبنا باشد، به همان نسبت باید انتظار داشت که درصد نوسان قیمت آن سهم نیز کاهش خواهد یافت. حجم ‌مبنا برای سهام فرابورس و سهام شرکت‌ها بعد از برگزاری مجمع، برابر با 1 است. این امر به این معناست که با انجام معامله 1 برگ سهم، قیمت پایانی آن می‌تواند تغییر کند.

دامنه نوسان بازار بورس تهران

محدودیت اعمال ‌شده بر قیمت سهام در بازار بورس و اوراق بهادار تهران، مثبت و منفی 5 درصد نسبت به قیمت پایانی روز قبل سهام مدنظر است. در نظر داشته باشید که برای حق تقدم سهام 2 برابر دامنه نوسان عادی سهام است، لذا برای حق تقدم سهام شرکت‌های بورسی این دامنه در محدوده مثبت 10 درصد تا منی 10 درصد است.

دامنه نوسان بازار فرابورس

دامنه مجاز نوسان برای شرکت‌های پذیرفته ‌شده در بازار فرابورس همانند بازار بورس است؛ اما دامنه نوسان بازار پایه فرابورس با سایر محدودیت‌های نوسان قیمتی متفاوت است که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

دامنه نوسان بازار پایه

دامنه نوسان قیمت سهام در بازار پایه نسبت به دامنه نوسان تعریف‌ شده در بازارهای بورس و فرابورس متفاوت است. به ‌منظور اعمال شفافیت بیشتر در اطلاعات در سال 1398 تغییراتی در قوانین بازار پایه اتخاذ شد که به دنبال آن، شرکت‌های درج‌ شده در بازار پایه فرابورس بر اساس شرایط پذیرش، در سه تابلوی پایه زرد، پایه نارنجی و پایه قرمز قرار گرفتند که طبیعتاً دامنه نوسان برای هرکدام متفاوت است.

• هر هفته یک حراج معاملاتی در روز دوشنبه از ساعت 12 الی 12:30 انجام می‌شود. دامنه نوسان در این حراج برای تابلوی زرد 6 درصد، تابلوی نارنجی 4 درصد و تابلوی قرمز 2 درصد است.

• در روزهای دیگر معاملاتی هفته و روز دوشنبه قبل از ساعت 12، دامنه نوسان در تابلوی زرد 3 درصد، تابلوی نارنجی 2 درصد و تابلوی قرمز 1 درصد است.

• مبنای بررسی تعیین این دامنه نوسان، قیمت پایانی روزهای دوشنبه هر هفته است.

سخن آخر

تا این بخش از مقاله به ‌صورت کامل متوجه شدیم که در بسیاری از بورس‌های جهان، از دامنه نوسان به ‌منظور جلوگیری از نوسان شدید و سقوط قیمت سهام استفاده می‌شود. همچنین در بورس تهران نیز این امر از سال 1387 به ‌منظور اعمال محدودیت بر نوسان قیمت‌ها استفاده‌ شده است. زمانی که بازار بورس در شرایط بحرانی یا سقوط به سر می‌برد، اکثر سرمایه‌گذاران به ‌خصوص سرمایه‌گذاران خرد، دچار تصمیمات هیجانی شده و تصمیمات عجولانه و غیرمنطقی در این حوزه می‌گیرند که مجموع این تصمیمات می تواند منجر به ضرر و زیان سنگین برای سرمایه گذار باشد، درنتیجه این اعمال محدودیت دامنه نوسان قیمت سهام است که منجر به کنترل بهتر نوسان‌ها شده و باعث ثبات بیشتر بازار می‌شود.

صرف سهام (stock premium) چیست؟

شرکت‌های بورسی از روش‌های مختلفی برای افزایش سرمایه خود استفاده می‌کنند که یکی از آن‌ها صرف سهام یا stock premium نام دارد. در این روش، شرکت بورسی مبلغی مازاد بر ارزش اسمی سهام خود را از خریداران دریافت می‌کند. حال سوال این جا است که این مبلغ مازاد چقدر است؟ چگونه تعیین و دریافت می‌شود؟ در ادامه این مقاله به صورت کامل به موضوع صرف سهام و پاسخ سوالات مذکور خواهیم پرداخت.

تعریف صرف سهام یا همان stock premium

همان طور که می‌دانید ارزش اسمی هر برگه سهام در ایران برابر 1000 ریال است اما معاملات آن در بازار بورس با قیمتی متفاوت انجام می‌شود. این قیمت ارزش بازاری سهام نام دارد. حال شرکت می‌تواند سهام خود را در بازار برابر با ارزش اسمی عرضه کند یا این که آن را با قیمتی بیشتر، برابر آن چه در بازار معامله می‌شود، به فروش برساند. بنابراین تفاوت قیمتی بین ارزش اسمی و ارزش بازاری سهام وجود دارد. به مابه‌التفاوت ارزش اسمی هر سهم و وجوه دریافتی بابت فروش آن، «صرف سهام» یا (stock premium) می‌گویند.

تفاوت قیمت اسمی و ارزش بازاری سهم صرف سهام

مهم‌ترین موضوعی که نظر سهامداران را به ارزش بازاری سهم جلب می‌کند، تخمین ریسک است. افراد با محاسبه ارزش بازاری سهم، ریسک سرمایه‌گذاری در آن را تخمین می‌زنند و البته عددی که از محاسبه ارزش بازار سهام شرکت (طبق فرمولی که در قبل ارائه شد) به دست می‌آید، اندازه شرکت را مشخص می‌کند.

قیمت اسمی سهم نمی‌تواند اطلاعاتی مانند ریسک سرمایه‌گذاری، اندازه شرکت و… را به افراد ارائه دهد. قیمت اسمی فقط یک قیمت ثابت است که روی برگه سهام درج می‌شود و به تنهایی کاربرد خاصی ندارد. مهم‌ترین کاربرد قیمت اسمی، زمانی است که آن را با قیمت بازاری مقایسه کنیم. در واقع از مقایسه قیمت اسمی سهم با قیمت بازاری آن، می‌توانیم میزان ارزنده بودن سهام را دریابیم. به بیان ساده، تفاوت قیمت اسمی و ارزش بازاری سهم در اطلاعاتی است که در اختیار ما می‌گذارند. قیمت اسمی موردی نیست که به تنهایی مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار بگیرد و در نهایت اطلاعات کمی را درباره سهم مشخص می‌کند. اما ارزش بازاری سهم، هم قیمت و هم حجم معاملات را در دل خود دارد و پارامتر مهم‌تری برای ارزیابی سهام شناخته می‌شود.

نحوه محاسبه ارزش بازار هر سهم

قیمت یا ارزش بازار هر سهم، بنا به دلایل مختلفی تغییر می‌کند. البته تعیین‌کننده اصلی قیمت هر سهم در بازار بورس میزان عرضه و تقاضا در آن است. زمانی که میزان تقاضا از عرضه پیشی بگیرد، قیمت افزایش و زمانی که میزان عرضه از تقاضا پیشی بگیرد، قیمت کاهش می‌یابد اما همین تغییر در میزان عرضه و تقاضا وابسته به شرایط شرکت، نیاز جامعه به کالا و خدمات آن، قیمت ارز، میزان واردات و صادرات و شرایط سیاسی است.

مثلا دولت تصمیم می‌گیرد بودجه سالیانه‌ای صنایع خودروسازی، فولاد یا پتروشیمی را افزیش دهد. این کار موجب رونق بیشتر در شرکت‌های وابسته به صنایع مذکور می‌شود و در نهایت قیمت سهام یا ارزش بازار هر سهم آنها افزایش می‌یابد. همچنین محاسبه ارزش بازار سهام شرکت از طریق فرمول زیر انجام می‌شود.

تعداد سهامی که آن شرکت ثبت کرده است × قیمت روز سهام شرکت = ارزش بازار سهام شرکت

افزایش سرمایه از طریق صرف سهام

برای افزایش سرمایه از طریق صرف سهام (stock premium)، شرکت بورسی به جای انتشار سهم با ارزس اسمی (1000 ریال)، ارزش بازار سهام شرکت را طبق فرمول قبل محاسبه و پذیره نویسی را با قیمتی معادل ارزش بازار انجام می‌دهد. بنابراین شرکت پس از فروش اوراق، سرمایه مورد نیاز را جذب می‌کند. همان طور که متوجه شده‌اید در افزایش سرمایه از طریق صرف سهام، مبلغ مورد نیاز در زمان بسیار کوتاهی در اختیار شرکت قرار می‌گیرد و این موضوع را می‌توان مهم‌ترین دلیل محبوبیت روش صرف سهام دانست.

مزایای افزایش سرمایه به روش صرف سهام

به محبوبیت روش صرف سهام به دلیل دسترسی سریع به منابع مالی اشاره کردیم. حال می‌خواهیم مزایای افزایش سرمایه به روش صرف سهام را به صورت کامل بررسی کنیم.

  • شرکت‌ها برای تامین نیاز مالی خود از منابع متفاوتی کمک می‌گیرند. غالب اوقات این تامین مالی دارای سررسید معلوم است. به عبارتی شرکت مبلغی را مانند وام دریافت می‌کند و در موعد مقرر باید برای بازپرداخت آن اقدام کند. افزایش سرمایه به روش صرف سهام این امکان را به شرکت می‌دهد که بدون نگرانی بابت بازپرداخت، به مبلغ مورد نیاز دسترسی داشته باشد. در این شرایط شرکت بدهکار هیچ سازمان و… نیست و همین عدم بدهی باعث افزایش اعتبار شرکت و بالا رفتن ارزش سهام آن می‌شود.
  • ایجاد تغییرات بزرگ در هر شرکتی، وابسته به دسترسی به منابع مالی قابل توجه است. اصلاح ساختار سرمایه یکی از تغییرات بزرگ در سازمان به حساب می‌آید. شرکت‌ها می‌توانند از طریق افزایش سرمایه به روش صرف سهام، منابع مالی برای اصلاح ساختار سرمایه را تامین کنند.
  • افزایش سرمایه به روش صرف سهام، مزایای غیر مستقیم زیادی دارد که می‌توان آن‌ها را در ادامه دو مورد قبل بررسی کرد. در مزیت اول به افزایش اعتبار شرکت اشاره شد. زمانی که یک شرکت بورسی از اعتبار خوبی برخوردار باشد، سرمایه‌گذاران بنیادی بر سهام آن تمرکز می‌کنند، نوسان‌گیری در آن کمتر و تعداد سهامداران افزایش می‌یابد. این روند در طولانی مدت تاثیر خوبی بر ثبات قیمت سهم دارد. چنان چه حتی زمان اصلاح بازار، قیمت آن کاهش چندانی نخواهد داشت.

از طرفی قرارگیری منابع قابل توجه در اختیار شرکت، موجب افزایش سودآوری و EPS، غنی شدن قیمت سهم و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در آن می‌شود.

ذی‌نفعان صرف سهام

با توجه به مزایایی که برای افزایش سرمایه به روش صرف سهام (stock premium) بیان شد، حتما تا حدودی متوجه ذی‌نفعان صرف سهام شده‌اید. اما در حالت کلی صرف سهام، چهار ذی‌نفع اصلی دارد:

  • شرکت منتشرکننده سهام: ذی‌نفعان اصلی صرف سهام، شرکت‌های بورسی و فرابورسی هستند که از این روش افزایش سرمایه استفاده می‌کنند. ریسک پایین صرف سهام، دسترسی به منابع مالی قابل توجه در زمان کوتاه، عدم موعد سررسید و بازپرداخت و امکان اعمال تغییرات بزرگ بدون نگرانی درباره چالش‌های مالی، از مهم‌ترین منافع دست‌اندرکاران شرکت منتشرکننده سهام است.
  • سهامدار عمده: سهامداران اصلی یا عمده شرکت، در حقیقت دارنده سهم مدیریتی هستند. برای این افراد حفظ درصد سهام مدیریتی، حفظ کنترل شرکت و کنترل ریسک حائز اهمیت است. حال با توجه به اینکه در افزایش سرمایه به روش صرف سهام، هیچ آورده نقدی از طرف سهامداران عمده وجود ندارد، ریسکی متوجه آنها نخواهد بود.
  • بازار سرمایه: در روش صرف سهام، پذیره‌نویسی با قیمتی بالاتر از ارزش اسمی انجام می‌شود. بنابراین در صورتی که از سهام مد نظر استقبال خوبی صورت بگیرد، مبلغ قابل توجهی وارد بازار خواهد شد. این مبلغ در تمام ابعاد بازار سرمایه تاثیر مثبت دارد که بالا رفتن گردش مالی و افزایش نقدینگی نمونه آن است.
  • سهامداران جزء: سهامدارن جزء در بازار بورس همواره به دنبال راهی برای افزایش بازدهی هستند. افزایش سرمایه به روش صرف سهام موجب بالا رفتن ارزش سهم می‌شود. بنابراین سهامدار خرد بدون فروش هیچ سهمی از سود بازار منتفع شده است.

معایب روش صرف سهام

در کنار تمام مزایایی که برای افزایش سرمایه به روش صرف سهام ذکر شد، شرکت‌هایی هستند که به دلیل بعضی چالش‌ها همچنان از این روش استقبال نمی‌کنند. البته این چالش‌ها را نمی‌توان جزو معایب روش صرف سهام (stock premium) به حساب آورد، ولی به هر حال مانعی برای بهره‌گیری از شیوه صرف سهام است. در ادامه برخی از این چالش‌ها را بررسی می‌کنیم.

  • نقدشوندگی یکی از مهم‌ترین چالش‌های سهامداران است. از آن جایی که در روش صرف سهام، معامله‌گران هزینه بیشتری را بابت خرید پرداخت می‌کنند، باید از نقدشوندگی آن مطمئن باشند. پس اگر معامله‌گران نتوانند از این بابت مطمئن شوند از سهام مذکور استقبال نخواهند کرد.
  • در بعضی از شرکت‌ها درصد مالکیت سهامداران از ثبات کافی برخوردار نیست. در این شرکت‌ها افزایش سرمایه به روش صرف سهام موجب کاهش مالکیت و تاثیرگذاری سهامداران اصلی در مدیریت و کنترل شرکت خواهد شد. بدیهی است که این موضوع به ضرر سهامداران اصلی است، پس آنها از روش صرف سهام استقبال نمی‌کنند.
  • سهامداران خرد زمانی از روش صرف سهام استقبال می‌کنند که دورنمای خوبی نسبت به آن وجود داشته باشد. به عبارت دیگر اگر بازار در رکود و شرایط منفی به سر ببرد، هیچ سرمایه‌گذاری امیدی به رشد سهام جدید ندارد. بنابراین از سهام منتشر شده با قیمت بالاتر از ارزش اسمی هم استقبال نخواهد کرد.

اگر بازار پر رونق و در شرایط مثبت به سر ببرد، سهامداران به رشد هر سهمی امید دارند و از سهامی که با قیمت بازار (یعنی بالاتر از ارزش اسمی) منتشر شود هم استقبال می‌کنند.

سخن آخر

در بین روش‌های مختلفی که برای افزایش سرمایه شرکت‌های بورسی وجود دارد، صرف سهام یکی از پرچالش‌ترین آن‌ها به حساب می‌آید و حال که می‌دانیم منظور از صرف سهام (stock premium) چیست، درک این چالش‌ها به خوبی برای‌مان میسر است. استفاده از این روش مانند دو روی یک سکه می‌ماند. از طرفی ترس کاهش قدرت مدیریتی برای سهامداران ارشد، موجب عدم استقبال از این روش می‌شود. اما از طرف دیگر جذب منابع مالی بالا در مدت زمان کم و بدون نگرانی بابت بازپرداخت، دست‌اندرکاران شرکت (به خصوص عوامل اجرایی) را به استفاده از روش صرف سهام تشویق می‌کند.

مفهوم ارزش بازار چرا حائز اهمیت است؟

ارزش بازار

مفهوم ارزش بازار چیست و چرا اهمیت زیادی دارد؟ در خصوص با ارزش بازار و یا همان Market Capitalization چه نکات و مواردی را می بایست در نظر داشته باشیم؟ در ادامه این مقاله مختصر و مفید ولی جذاب با سایت کد بورسی همراه باشید تا به تمامی جزئیاتی که در خصوص با مفهوم ارزش بازار وجود دارد، بپردازیم، بنابراین با ما همراه باشید.

مفهوم ارزش بازار

در ابتدای امر باید این طور بیان کرد که به منظور امر سرمایه‌ گذاری در بازار بورس اوراق بهادار و سهام یکی از مواردی که می بایست با آن آشنایی لازم و کافی را داشته باشید، ارزش بازار و مفهوم کلی آن محسوب می شود که در حقیقت به وسیله آن خواهید فهمید که یک شرکت تا چه حد بزرگ می باشد و چه تاثیری بر شاخص بازار سرمایه خواهد گذاشت؟ از همین روی اکثر سرمایه‌ گذاران به منظور خرید سهام شرکت‌ های مختلف به ارزش بازار آن توجه ویژه ای خواهند کرد.

در ادامه این مقاله باید گفت که اگر قصد داشته باشیم تا خیلی ساده مفهوم ارزش بازار یا همان Market Capitalization را خدمت شما عزیزان عرض کنیم باید بگوییم که در واقع این عبارت به مجموع ارزش روز یک شرکت سهامی عام اطلاق می گردد. جالب است بدانید که این ارزش از حاصل ضرب قیمت روز سهام در تعداد سهم‌ های انتشار یافته به وسیله شرکت سهامی مد نظر، محاسبه خواهد شد.

نکات مهم در خصوص با ارزش بازار

این نکته بسیار مهم را در خاطر داشته باشید که در واقع به همان صورت که احتمالا مستحضر هستید شرکت‌ هایی که ارزش بازار بزرگ‌ تری در اختیار دارند، بر شاخص کل بورس اثر بیشتری خواهند گذاشت، پس در مواردی که شاخص کل مثبت می باشد، سرمایه‌ گذاران به طرف شرکت‌ هایی که ارزش بازار بالایی دارند، بیشتر تمایل خواهند داشت و کم تر در شرکت‌ های کوچک سرمایه‌ گذاری را انجام خواهند داد.

در مقابل چنانچه شاخص کل تقریبا ثابت اما شاخص هم‌ وزن صعودی باشد، متوجه خواهیم شد که شرکت‌ های کوچک در بازار سهام با افزایش قیمت مواجه هستند و طبیعی است که سرمایه‌ گذران به خرید سهام شرکت‌ های کوچک ارزنده بیشتر تمایل خواهند داشت. امیدواریم که از این مقاله مختصر و مفید نهایت استفاده رو برده باشید، نکات کوچک اما مهمی در خلال متن گفته شد که امیدواریم در جهت افزایش سودآوری شما عزیزان و توسط شما بزرگواران مورد استفاده قرار گیرد.

سهام چیست؟

سهام

سهام چیست که در ایران دست کم گرفته­ شده ­است، اکثرا سرمایه های خود را در اختیار بانک ها قرار می­دهند و به اندک سود بانکی امید دارند، افرادی که ریسک پذیری بالاتری دارند، اقدام به شروع کسب و کار شخصی و خرید سهام خودشان می­کنند و عده ای دیگر نیاز به بازار ملک و طلا روی می­آورند. اما اگر سرمایه شما به قدر خرید ملک و طلا نبود و علاقه ای به راه اندازی کسب و کار شخصی هم نداشتید، ما یک پیشنهاد عالی برای شما داریم: ورود به بازار سرمایه و بورس بهترین راه حفظ سرمایه شماست، البته در بازار سرمایه، آموزش دیدن و یادگیری حرف اول را می­زند.

پس برای آموزش های اولیه و پایه با ما در این مقاله همراه باشید.

در این بورس یا بازار سهام چیست؟ مقاله می خوانیم:

سهام چیست؟

انواع سهام و ویژگی­ های آن­ها چیست؟

انواع سهام چیست؟

سهام چیست؟

سهم به معنای کوچکترین واحد مالکیتی است، در واقع هر شرکتی برای ورود به بازار بورس باید تعداد مشخصی از سهام خود را به عرضه بگذارد. برای درک بهتراین موضوع،اگر هر شرکت را بصورت یک پیتزا در نظر بگیریم، هر برش مساوی از آن یک سهم از کل محسوب می­شود، در حقیقت هنگامی که سرمایه شرکت به قسمت های مساوی تقسیم شده باشد، هریک از این قسمت­ها سهم نامیده می­شود، که سهامدار به همان میزان در شرکت حق و حقوقی دارید به بیان دیگر سهم نشان­دهنده میزان مشارکت و تعهدات و منافع صاحب آن می باشد.

برای مثال:

اگر شرکت تسلا دو میلیون از سهام شرکت خود را منتشر کرده­باشد، و شما ۲ هزار از آن را داشته­ باشید در واقع مالک ۱هزارم شرکت خواهیدبود.

خرید سهام مزایای دارد برای مثال اگر شما می­خواستید بصورت مستقیم در شرکتی سرمایه­ گذاری کنید و درصدی از شرکت را به مالکیت خود درآورید، باید سرمایه کلانی را به به شرکت منتقل می­کردید و به احتمال زیاد دسترسی کامل و جامعی به صورت حساب های مالی نیز نخواهید داشت اما در بازار بورس شما با سرمایه هرچند کم می­توانید سرمایه­گذاری کنید شرکت های بورسی موظف هستند تمام صورت حساب های مالی و تصمیمات اتخاذ شده در مجامع را در سامانه کدال برای سهامداران خود منتشر کنند و همواره شفافیت در عمل داشته باشند.

شما با خرید سهام، حق رای در تصمیمات مجامع بورسی را خواهید داشت، در این مجامع تصمیمات مهمی مانند: افزایش سرمایه، انتخاب هیئت‌مدیره، تصویب صورت‌های مالی گرفته می­ شود. نکته اصلی اینجاست که هرچه تعداد سهام بشتری از شرکت را داشته­باشید، قدرت رای شما بیشتر می­شود و با انتخاب هیئت مدیره موردنظرتان، می­توانید جهت شرکت را کنترل کنید.

انواع سهام

سهام چیست؟

سهام عادی

همانطورکه تا الان متوجه شده­اید؛ سهام نشان­دهنده میزان مالکیت فرد در شرکت است. حال از کجا بفهمیم سهامدار چند درصد شرکت را به مالکیت خود در آورده؟ در واقع با در نظر گرفتن تعداد سهام خریداری شده توسط فرد و تعداد سهام منتشر شده توسط شرکت می­توانیم به این سوال پاسخ بدهیم.

بنابراین فردی که از ۱۰۰ میلیون سهام منتشرشده،۱میلیون آن را خریداری کرده­است، مالک ۱درصد از شرکت ذکرشده می­باشد.عموما سهامداران خرد بورس یا بازار سهام چیست؟ زیر یک درصدر از سهام شرکت را دارا هستند.

ویژگی های سهام عادی

  • سهامدار در مجامع عمومی یا فوق العاده جهت افزایش سرمایه، به ازای هر یک سهم حق رای دارد.
  • شرکت های سهامی در پایان سال مالی خود، مجمعی جهت تقسیم سود نقدی برگزار می­کنند و در صورت تصویب در مجمع، به ازای هر سهم ،درصد سودی به سهامدار تعلق می­گیرد که جدیدا از طریق سامانه سجام به حساب فرد واریز می­گردد.
  • اگر در زمان برگزاری مجمع فوق العاده جهت افزایش سرمایه، سهامدار شرکتی بوده ­اید، بعد از افزایش سرمایه به شما سهامی به عنوان حق تقدم تعلق میگیرد تا درصد مالکیت شما در شرکت حفظ شود.
  • برخلاف سهام شرکت­هایی که در بازار بورس حضور ندارند، سهام­ های بورسی به راحتی معامله می­شوند و قابلیت نقدشوندگی بالایی دارند.
  • شما به عنوان سهامدار در قبال بدهی های شرکت به میزان آورده خودتان مسئولیت دارید درواقع سرمایه شما در خطر نیست و مسئولیت شما محدود است.
  • درصورتی که فرد با توجه به تمام ابعاد تحلیلی، سرمایه­ گذاری کند، بازدهی بیشتر از سود بانکی را بدست خواهدآورد.

سهام ممتاز

هنگامی که شرکت در تامین منابع مالی مشکل داشته باشد، یا بدلیل مسائل مالی در مضیقه باشد مجبور است به سهامداران جدید امتیازاتی بدهد تا به منابع مالی بیشتر دسترسی پیدا کند، اینگونه سهام، سهام ممتاز می ­گویند.

سهام ممتاز برتری هایی نسبت سهام عادی دارد، که در اساسنامه این امتیازات و الویت ها درج می­شود و باید به تصویب مجمع برسد.

ویژگی سهام ممتاز

  • در مبلغ اسمی سهام برای سهامدار، تخفیف اعمال می­ شود.
  • به سهام ممتاز ، سود بیشتر تخصیص می­ یابد.
  • در خصوص تعیین مدیران سهامداران ممتاز نسبت به یهامداران عادی رای قوی­تری دارند.
  • درصورتی که شرکت درحال منحل شدن باشد، باید قبل از انحلال، مبلغ اسمی سهام به سهامداران ممتاز پرداخت شود.
  • سهامدار ممتاز از عملکرد زیان­بار شرکت مستثنی می­ شود.

انواع سهام از نظر نوع مالکیت

در شرکت های سهامی، سهام شرکت ها به سه دسته تقسیم می­شوند، که به توضیح آن در ادامه می­پردازیم:

  1. با نام
  2. بی نام
  3. سهام منتشر ، پس از افزایش سرمایه

با نام

اینگونه سهام در دفتر سهام شرکت ثبت می­شود. و تشریفات خاص خودش را دارد، ردیف هایی با نام دارنده بورس یا بازار سهام چیست؟ سهم و میزان سرمایه آورده، در دفتر درج شده است. چرا که شرکت تمایل به شناخت شرکای خود دارد.

بی نام

هنگامی که نام دارنده سهام در برگه ی سهام ذکر نشود و سهام مذکور در وجه حامل صادر بشود به آن سهام بی ­نام می­گویند. خرید و فروش این سهام به سادگی با قبض انجام می­ شود.

در صورت مفقود شدن برگه سهام بینام، فرد می­تواند آن را در بازار بورس یا خارج از آن بفروشد و خریدار صاحب آن می­شود که این بزرگترین عیب اینگونه سهام است.

سهم منتشر ،پس از افزایش سرمایه

حق تقدم سهام (قابلیت تبدیل به سهام عادی)

واضح است، هنگامی که شرکت قصد افزایش سرمایه داشته­باشد به نسبت درصد افزایش سرمایه، سهام آن شرکت افزایش می­یابد. حال اگر این افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات باشد به سهامداران شرکت، حق تقدم سهام تعلق می­گیرد. چراکه شرکت خواهان حفظ حق و حقوق سهامداران خود می­باشد. تا در صد مالکیت آن­ها حفظ شود.

برای همین در صورت انتشار سهام جدید برای فروش، سهامداران فعلی آن شرکت نسبت به سهامداران جدید الویت یا حق تقدم دارند.

سهام جایزه ( نوعی سهام عادی )

زمانی که شرکتی قصد افزایش سرمایه از محل انباشته یا تجدید ارزیابی دارایی ها، داشته­ باشد، به سهامداران فعلی آن شرکت سهام جایزه تعلق می­گیرد.

درواقع شرکت دارایی های ثابت خود را مورد ارزیابی ارزشی قرار می­دهند تا ارزش دارایی ها در ترازنامه به روز شود. درواقع پولی به شرکت وارد نمی ­شود و با یک عملیات حسابداری قیمت بورس یا بازار سهام چیست؟ سهام کاهش می­ یابد اما تعداد آن تغییر نمی­کند به جبران این کاهش قیمت به سهامداران فعلی سهامی به عنوان سهام جایزه تعلق می­گیرد.

برای درک بهتر فرض کنید شما ۱۰۰۰ سهام ۲۰۰ تومانی دارید پس از افزایش سرمایه شرکت، قیمت سهام به ۱۰۰ تومان رسیده است حال شرکت برای حفظ سرمایه شما ۱۰۰۰ سهم به عنوان جایزه به شما می­دهد در حال حاضر شما ۲۰۰۰سهام ۱۰۰تومانی دارید و سرمایه شما تغییر نکرده است.

کلام آخر

شناخت بازار سرمایه و انواع سهام موجود درآن کار سختی نیست، اما برای ورود به این بازار ضروری است. مطالعه و تمرین در این باره همواره درخت دانش اقتصادی شما را پربارتر می­ کند و منجر به تصمیم گیری های اقتصادی بهتر و سنجیده­ تر می ­شود.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.