فرمول محاسبه شاخص هم وزن


شاخص های سهام یکی از مهم ترین معیارهای سنجش عملکرد بورس هستند و به آن « دماسنج وضعیت اقتصادی کشورها » می گویند.

وبلاگ شخصي دکترعلي رضا ثابتي

از آن جايي كه شاخص هر بورس نشان دهنده وضعيت بازار سرمايه است، وجود يك شاخص كارا كه بازتاب مناسبي از وضعيت كل بازار باشد الزامي است تا سرمايه گذاران را جهت سرمايه گذاري مناسب راهنمايي كند. تغييرات شاخص نشانگر وضعيت اقتصادي كشور است،كاهش قيمت سهام كه منجر به كاهش شاخص هم مي شود به معني ركود اقتصادي و افزايش آن عموماً به مفهوم رونق اقتصادي است.

شاخص هاي بازار سهام به عنوان مشخصه هاي اصلي و عمومي بازار، اطلاعات عمومي نسبت به عملكرد بازار را براساس قيمت يك مجموعه ثابت شركت ها اندازه گيري مي كند.

با توجه به اين كه شاخص يك وسيله اطلاع رساني است و انتقال هر گونه اطلاعات غلط موجب منحرف شدن بازار مي شود و متاسفانه بسياري از سرمايه گذاران خرد خريد و فروش هاي خود را تا حدي براساس نوسانات شاخص انجام مي دهند، كارآيي شاخص از اهميت خاصي برخوردار است و اين پايان نامه هم به دنبال بررسي همين مقوله يعني كارآيي شاخص برآمده است.از جمله ويژگي هاي مهمي كه در ايجاد شاخص به آن بايد توجه شود عبارت است از: اهداف اصلي از استقرار شاخص، اطلاعات و قابليت مقايسه آن اطلاعات، انتخاب اجزاي متشكله شاخص، تعيين تاريخ پايه، مترولوژي محاسبه و الگوي محاسباتي.روش هاي محاسبه شاخص به دو فرمول محاسبه شاخص هم وزن فرمول محاسبه شاخص هم وزن روش كلي تقسيم بندي مي شوند:_ 1-روش ميانگين ساده 2-روش ميانگين موزون.

در روش ميانگين موزون شش روش معروف لاسپيرز، پاشه، فيشر، باولي، مارشال اجورث و والش قرار دارند كه شاخص كل بورس بر مبناي شاخص لاسپيرز محاسبه مي شود. در شاخص لاسپيرز حاصل ضرب قيمت هاي سال مورد نظر در مقادير سال پايه برحاصل ضرب قيمت ها و فرمول محاسبه شاخص هم وزن مقادير سال پايه تقسيم و در يك عدد ثابت كه معمولاً 100 است ضرب مي شود. در شاخص پاشه حاصل ضرب قيمت ها و مقادير سال مورد نظر بر حاصل ضرب قيمت هاي سال پايه در مقادير سال مورد نظر تقسيم و در عدد ثابت (معمولاً 100) ضرب مي شود. شاخص فيشر هم كه ميانگين هندسي دو شاخص لاسپيرز و پاشه است. چون مخرج شاخص پاشه ثابت نيست و هر سال براساس تغييرات مقدار يا وزن تغيير مي كند، اين شاخص قابليت مقايسه عدد شاخص چندين سال را مهيا نمي كند و اين ايراد بزرگي است، با اين كه شاخص ايده آل فيشر از آزمون هاي بسياري سرافراز بيرون آمده ولي به دليل داشتن يك عيب قابليت استفاده فرمول محاسبه شاخص هم وزن ندارد و آن هم همان عيبي است كه در مورد شاخص پاشه ذكر شد.

براي اين كه شاخص ها بتوانند فقط تغييرات حاصل از قيمت سهام را به خوبي نشان دهند لازم است كه پايه آن ها تعديل شود، به همين منظور چنان چه شركتي از محل مطالبات حال شده و آورده نقدي افزايش سرمايه دهد و يا در فرمول محاسبه شاخص هم وزن صورت ورود و خروج شركت ها و همچنين ادغام چند شركت لازم است پايه شاخص تعديل شود ولي در صورت افزايش سرمايه از محل اندوخته ها، تجزيه يا تجميع سهام،تقسيم سود نقدي لازم به تعديل شاخص نيست. تعديلات انجام شده معمولاً در مخرج فرمول لاسپيرز يعني در اعداد مربوط به سال پايه اعمال مي شود كه علت اين اعمال اين است كه اولاً شاخص بيانگر تغييرات قيمت باشد ثانياً فرمول محاسبه شاخص دقيقاً فرمول لاسپيرز نيست ودر فرمول محاسبه شاخص در صورت كسر تعداد سهام فعلي شركت در قيمت جاري آن ضرب مي شود در حالي كه بايد قيمت فعلي در تعداد سهام در سال پايه ضرب شود.

در اين تحقيق به منظور بررسي كارآيي شاخص از آزمون هاي ايرونيگ فيشر استفاده مي شود و دو آزمون برگشت زماني و برگشت عامل در مورد آن ها مورد بررسي قرار مي گيرد. اين آزمون ها مربوط به فرمول شاخص بوده و نشان مي دهد تا چه حد اين فرمول از كارآيي برخوردار است.

به منظور آزمون فرضيه:«شاخص بورس اوراق بهادار تهران بازتاب مناسبي از تحولات بازار سرمايه در ايران است»از 18 صنعت سال 1375 به طور تصادفي 10 صنعت كه 57 شركت را در برمي گرفت انتخاب شد.

شاخص كل بورس اوراق بهادار تهران با توجه به معيارهاي پيشنهادي فيشر شاخص ايده آلي نبوده و بنابراين كارآيي لازم را دارا نيست.

وجود يك شاخص كارا كه نمايانگر رفتار كلي قيمت سهام باشد ضروري است، اگر شاخص نتواند اين وظيفه خود را به خوبي انجام دهد،علايم نادرستي به سرمايه گذاران، جهت سرمايه گذاري خواهد داد.

در هنگام محاسبه شاخص بايد به موارد زير توجه شود:

1-شاخص بايد سهام فعال را نشان بدهد.

2-قيمت پايه بايد قيمت تعديل شده در بازار باشد (چند ماه قبل از ورود به بورس) و بعد از تعديل وارد شاخص شود.

3-عمليات دستوري بايد از شاخص خارج شود.

4-مبناي محاسباتي بايد مبناي بازار باشد.

تلخيص: فيروزه سالارالديني

مطالب فوق خلاصه اي از پايان نامه كارشناسي ارشد خانم گيتي اعظم شاهوردي تحت عنوان «بررسي كارآيي شاخص بورس اوراق بهادار تهران» است كه با راهنمايي آقاي دكتر عبده تبريزي در دانشگاه علامه طباطبايي در زمستان 1375دفاع شده است.عبده تبريزي-گيتي اعظم شاهوردي

به نام يگانه حسابدار حسابرس كه ترازنامه سند اندوخته هركس را بدون حسابسازي برايش تدوين مي كند. و مالياتي اضافه بر دارايي او و اندوخته هايش نخواهد بست و تلفيقي بدون محافظه كاري و رضايت طرفين صورت نخواهد داد.
هدف این وبلاگ:
بررسي مسائل مالي،حسابرسي ومالیاتی براي دانشجويان و كاربران محترم است

شاخص کل بازار بورس چیست؟

شاخص کل بازار بورس

شاخص کل بورس نشان دهنده چیست و چگونه محاسبه می شود؟ در مورد شاخص کل بورس خیلی از افراد به ویژه تازه واردان بورسی سوالات زیادی دارند. مهم ترین و پرتکرارترین سوال این است که شاخص کل بازار بورس چیست و فرمول محاسبه آن از چه قرار است؟ یا این که شرکت های بورسی چگونه در عدد شاخص کل بازار بورس تاثیر می گذارند و آیا تاثیر همه شرکت ها یکسان است یا خیر؟ در این مطلب قصد داریم تمام ابهامات در مورد شاخص کل بازار بورس تهران را برطرف کنیم و به شما قول می دهم که در انتهای این مطلب مختصر و ساده، شما قادرید شاخص کل بورس را برای اطرافیان خود تعریف کنید و به اطلاعات بورسی خود اضافه کنید، پس همه چیز راجب شاخص کل بازار سرمایه رو در این مطلب بخونید.

شاخص کل بازار بورس

چنانچه شما هم پیگیر وضعیت بورس باشید، حتما کلمه شاخص بورس زیاد به گوشتان خورده است. در واقع این همان شاخصی است که بارها در تلویزیون، رادیو و دیگر رسانه‌ ها از رشد و افت آن صحبت به عمل می آید. در یک تعریف ساده، شاخص های بورس معیار سنجش بازار بورس ایران به حساب می آیند. بورس اوراق بهادار که در حال حاضر جایگاه خاصی در بین صاحبان سرمايه پیدا کرده است و دارای اصطلاحاتی است كه فعالان اين بازار بايد آگاهی كافی در اين زمينه داشته باشند و به ‌اصطلاح عاميانه با چم ‌و خم آن آشنا باشند.

به این شاخص، شاخص قیمت و بازده نقدی نیز گفته می شود که نشان دهنده سطح عمومی قیمت ‌ها و سود نقدی سهام شرکت‌ های بورسی است. در حقیقت این شاخص بیانگر میانگین بازدهی سرمایه ‌گذاران در بورس است. شاخص بورس از جمله معیارهای اصلی بازار بورس محسوب می شود كه آشنايی با آن و كاربردهايش در روند سرمايه‌ گذاری فعالان اين بازار اثرات زیادی دارد. در اين مطلب راهنما تلاش کرده ایم تا اطلاعات مورد نیاز برای اين كه بدانيد شاخص بورس یعنی چه و چطور بر مبنای نمودار شاخص بورس سرمايه‌ گذاری كنيد ارائه شود، پس تا انتها با وب سایت تخصصی سرمایه گذاری آنلاین مای مانی همراه بمانید.

شاخص کل بازار بورس چیست؟

اصطلاح شاخص یا Index نشان دهنده عددی است که با استفاده از آن می ‌توان تغییرات یک یا چند متغیر را در طول مدت ‌زمان معینی مورد ارزیابی قرار داد. در بازار بورس هم شاخص‌ های بسیاری برای نشان دادن وضعیت عمومی این بازار وجود دارند. هر شاخص از فرمول محاسباتی خاص خود داراست و هر کدام از آن ‌ها جنبه‌ های مختلفی از وضعیت گذشته و فعلی بازار بورس را نشان می‌ دهند.

به این منظور که بدانید شاخص بورس چیست ، با ید با مفهوم شاخص کل یا TEPIX آشنا شوید. شاخص کل یا شاخص قیمت پرکاربردترین شاخص بورس به حساب می آید و نشان دهنده میزان تغییرات قیمت سهام شرکت‌ های حاضر در بورس می باشد که می ‌تواند بازدهی این بازار را نشان دهد، لذا چنانچه شاخص کل بورس در ابتدای سال ۲۰ هزار واحد باشد و در پایان سال با ۱۰ هزار واحد افزایش به ۳۰ هزار واحد برسد، معنای آن این است که میانگین بازدهی بورس از محل افزایش قیمت سهام شرکت‌ها در آن سال ۵۰ درصد بوده است.

البته نباید این نکته را از یاد برد که تاثیر شرکت ‌های بزرگ در افزایش یا کاهش شاخص کل بسیار زیاد است و این امر شاید یکی از نقاط ضعف این شاخص باشد. به عنوان مثال چنانچه اغلب سهام بازار با درصدهای منفی معامله شوند، چند معامله با درصد مثبت بر روی سهام شرکت ‌های بزرگ می ‌تواند شاخص کل بورس را مثبت کند و برعکس. البته برای رفع این مشکل از شاخص کل هم‌ وزن استفاده به عمل می آید که در ادامه به آن اشاره خواهیم داشت. در شاخص هم وزن، تاثیر معاملات و قیمت سهام های مختلف بازار بر روی شاخص یکسان است و شرکت بزرگ و کوچک معنایی ندارد.

شاخص کل بورس نشان دهنده چیست ؟

شاخص ‌ها عمدتا معیارهای فرمول محاسبه شاخص هم وزن رکود یا رونق اقتصادی در بازار سرمایه هستند، از همین روی فعالان بازار سرمایه با بررسی اين شاخص‌ ها قادرند به وضعیت کلی بازار اشراف پیدا کرده و حتی تغییرات احتمالی قیمت ‌ها در آینده را پیش بینی نمایند، از طرفی سهامداران از طریق شاخص‌ ها، قادرند تغییرات یک پدیده را در دو زمان متفاوت با يكديگر مقايسه نمایند. برای مثال با استفاده از شاخص قیمت می ‌توان صنایع مختلف را با یکدیگر مورد مقایسه قرار داد و فهمید که در حال حاضر بهترین صنعت برای سرمایه گذاری و حتی نوسان گیری کدام است.

اما در نظر داشته باشید که شاخصی كه در اخبار راديو و تلويزيون از آن به‌ عنوان شاخص بورس نام می برند، شاخص كل است كه همه شركت‌ های بورس را در برمی ‌گیرد. شاخص كل در حقیقت مهم‌ ترین شاخص بورس به شمار می رود. به بیان دیگر شاخص کل بیان کننده رفتار عمومی تمام فعالان بازار است. اگر سرمایه ‌گذاران به بازار سهام اقبال نشان دهند، سمت خریدار کمی سنگین‌ تر از سمت فروشنده خواهد شد.

می توان گفت که این عدم تعادل شاخص را به سمت بالا هدایت خواهد کرد، ولی خروج سرمایه‌ ها از بازار می‌ تواند شاخص را به سمت کاهش سوق دهد. در مجموع شاخص کل نشان می ‌دهد که سرمایه ‌دارها چقدر به بازار سرمایه امید دارند. حالا فرض کنید که قیمت هیچ سهمی تغییر نکند. آیا باز هم امکان دارد شاخص بورس تغییر کند؟ بله! با تغییر در مقدار سود شرکت ‌ها. البته در واقعیت هرگز شاهد همچین اتفاقی نخواهیم بود، به خاطر این که تغییر در سود هر سهم قطعا بر روی قیمت سهام تاثیر می گذارد.

تعریف شاخص کل بورس به زبان ساده

منظور از شاخص بورس عددی است که وضعیت کلی بورس و جریان رشد یا کاهش این بازار را نشان می دهد. ما در بورس شاخص های گوناگونی داریم که هریک از آن ها وضعیت بورس را از جنبه های مختلف به ما نشان می دهند، که محاسبه هر یک از این شاخص ها با فرمول های متفاوتی صورت می پذیرد. یعنی برای تحلیل آن ابتدا باید کارکرد آن شاخص را بدانیم. نکته حائز اهمیت دیگر در مورد شاخص بورس این است که مثبت یا منفی بودن شاخص همیشه به معنی سودآوری یا ضرردهی بودن کل بورس نیست، بلکه شاخص وضعیت کلی بورس را مشخص می کند.

طریقه محاسبه شاخص شاخص کل بازار بورس

به منظور درک بهتر نحوه محاسبه شاخص کل ابتدا لازم است توضیح دهیم که بازدهی سرمایه گذاران که در بورس سرمایه گذاری کرده اند در بورس اوراق بهادار به دو روش محاسبه می ‌شود. در ابتدا بازدهی حاصل از دریافت سود نقدی در پایان هر سال مالی شرکت است و دوم تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه گذاری سهامدار.

یعنی فرض کنیم که شخصی سهامی را به ارزش هر سهم ۵۰۰ تومان در ابتدای یک سال خریداری کرده است، قیمت هر سهم این شرکت در پایان سال ۶۰۰ تومان شده و شرکتی که سهام آن خریداری شده است نیز در پایان سال ۵۰ تومان به ازای هر سهم سود نقدی تقسیم کرده است، لذا این سرمایه گذار روی سهام توانسته تا پایان این سال در مجموع ۱۵۰ تومان به ازای هر سهم سود کند و در حقیقت بازدهی این سرمایه گذار در پایان سال ۳۰ درصد بوده است، به خاطر این که سرمایه وی از ۵۰۰ تومان به ۶۵۰ تومان افزایش یافته است. حالا روش و فرمول محاسبه شاخص کل بورس نیز بر همین شکل است :

(ارزش جاری بازار در زمان مبدا/ ارزش جاری بازار سهام در زمان محاسبه)* 100 = شاخص کل

به این معنی که شاخص کل افزایش قیمت کلیه سهام‌ های منتشر شده در بورس و همچنین تقسیم سود نقدی این شرکت ‌های سهامی را در نظر گرفته و بدین ترتیب بازدهی کلیه سهام ‌ها و در واقع بازدهی کل بورس را محاسبه می‌ کند که به آن شاخص کل بورس یا بازدهی نقدی بازار بورس گفته می شود.

شاخص کل بورس به چه معناست

ارزش جاری بازار، از مجموع ارزش جاری شرکت‌ های پذیرفته ‌شده در بورس حاصل می شود. خود ارزش جاری هر شرکت برابر است با حاصل ضرب تعداد سهام آن شرکت در قیمت هر سهم شرکت. ارزش جاری بازار در زمان مبدا نیز مربوط به مجموع ارزش جاری شرکت‌ های پذیرفته‌ شده در بورس در سال پایه می ‌شود. جالب است بدانید که در بورس اوراق بهادار تهران، سال ۱۳۶۹ به‌ عنوان سال پایه در نظر گرفته شده است.

تفاوت شاخص کل و شاخص هم وزن

برخی کارشناسان و تحلیل‌ گران بر این باورند که شاخص کل، معیار مناسبی برای سنجش وضعیت کلی بازار سهام نمی باشد. برای رفع این مشکل شاخص دیگری با نام “شاخص کل هم وزن” معرفی ‌شده است. در محاسبه شاخص کل هم وزن، تمام شرکت ‌های بورسی با وزنی برابر در محاسبه شاخص کل حضور دارند، بنابراین نوسان شرکت ‌های کوچک و بزرگ به اندازه مساوی در تغییرات شاخص کل هم وزن سهیم هستند.

به علاوه شاخص کل، شاخص دیگری به نام شاخص هم‌ وزن وجود دارد که اندازه شرکت‌ ها در محاسبه آن اثری ندارد و وزن همه شرکت ‌ها در آن به صورت مساوری در نظر گرفته شده است. برای مثال در گروه شیمیایی، شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، شرکتی با اندازه بزرگ و ارزش بازار بالاست و از طرف دیگر در همین گروه، نماد شکربن (شرکت کربن ایران) شرکتی بسیار کوچک ‌تر با ارزش بازار پایین ‌تر است. چنانچه شاخص کل بر مبنای هم‌ وزن محاسبه شود، معاملات این دو سهم در بازار تاثیر یکسانی روی شاخص هم ‌وزن دارد.

تفاسیر مهم هم ‌زمان از شاخص کل قیمت و شاخص کل هم‌ وزن

  • 1) وقتی که شاخص کل صعودی است، ولی شاخص هم ‌وزن نزولی؛ بدین معنی است که بیشتر سهام بازار نزول داشته ‌اند در حالی که شاخص فرمول محاسبه شاخص هم وزن کل به دلیل رشد چند سهم مهم شاخص ساز مثبت شده است.
  • 2) وقتی که شاخص کل نزولی است و شاخص هم ‌وزن صعودی؛ بدین معنی است که سهام شاخص ساز و بزرگ بازار به دلایل مختلف نزول کرده ‌اند و در نتیجه شاخص کل کاهش پیدا کرده است، ولی عموم سهام بازار افزایش قیمت را تجربه کرده فرمول محاسبه شاخص هم وزن ‌اند. اگر این حالت طی دو الی ۴ روز کاری اتفاق بیفتد به این معنی خواهد بود که سرمایه‌ گذاران برای کسب سود باید به سمت سهام کوچک و متوسط حرکت کنند.
  • 3) اگر هر دو شاخص باهم نزول کنند؛ در این حالت عموم بازار با کاهش قیمت مواجه شده است و اگر این موضوع براتی چندین روز متوالی رخ دهد، بستگی به شرایط حاکم بر بازار امکان دارد شاهد این تفسیر باشیم که بازار به سمت رکود پیش می ‌رود.
  • 4) اگر هر دو شاخص صعود کنند؛ در این حالت عموم سهام بازار بورس صعودی خواهند بود و رخداد این حالت در طی چند روز می ‌تواند حکم به صعودی بودن بازار طی روزها یا ماه‌ های آتی را بدهد.

نکات مهم در خصوص شاخص کل بازار بورس

  • ** در نظر داشته باشید که افزایش شاخص کل، لزوما به معنای سودآوری سهام تمامی شرکت‌ های بورسی نیست، همان ‌طور که کاهش شاخص کل نیز لزوما به معنای ضرردهی سهام همه شرکت‌ ها در بورس نیست، به خاطر این که همان طور که گفتیم، شاخص کل، نشان دهنده میانگین بازدهی بورس است و چه‌ بسا، در برخی موارد، علیرغم رشد چشم گیر شاخص کل بورس، برخی سهام با افت قیمت مواجه شده و سهامداران خود را با زیان مواجه سازند یا در شرایطی که شاخص کل با کاهش مواجه است، برخی سرمایه‌ گذاران که سهام ارزنده ‌ای را در سبد سهام خود دارند، سود قابل قبولی کسب نمایند.
  • ** مورد بعدی ارتباط بین شاخص کل و سبد سهام است. یکی از اصول بسیار مهم سرمایه‌ گذاری در بورس، تشکیل سبد سهام متنوع است. هر اندازه سبد سهام یک سرمایه‌ گذار، متنوع ‌تر و به ترکیب سهام شرکت ‌های موجود در بورس نزدیک ‌تر باشد، بازدهی آن سرمایه‌ گذار نیز به متوسط بازدهی کل بورس که به وسیله شاخص کل نشان داده می‌ شود، نزدیک ‌تر می شود تا آنجا که اگر فردی بتواند ترکیب سهام موجود در سبد سهام خود را به صورت کامل، منطبق بر ترکیب تمامی سهام حاضر در بورس کند، بازدهی وی نیز به ‌صورت کامل منطبق بر نوسانات شاخص کل بورس خواهد بود و به عنوان مثال با رشد 30 درصدی شاخص، وی نیـز حدودا ۳۰ درصد سود کسب خواهد کرد.
  • ** از آنجایی که شاخص کل از تعداد سهام شرکت‌ های مختلف اثر می گیرد، پس شرکت ‌های بزرگ ‌تر باعث تغییرات بزرگ‌تر شاخص بورس می ‌گردند نباید تنها تغییرات این شاخص را مبنا قرار داد و برای تحلیل و ارزیابی وضعیت کلی بازار بایستی از سایر شاخص‌ ها نیز کمک گرفت. یکی از اتفاقات رایج در بازار این هست که کلیت بازار نزولی اس، ولی به خاطر این که 3 الی 5 سهم بزرگ بازار صعود سنگین داشته‌ اند، شاخص کل رشد چشم گیری را ثبت می ‌کند که این امر موجب تعجب همگان می شود و دلیل آن همین موضوع تاثیر وزن شرکت در شاخص کل است که خیلی از افراد نمی دانند.

نتیجه گیری و کلام پایانی

در مورد شاخص های بورسی و قیمتی باید گفت که نیازی به بررسی تمامی شاخص ‌هایی که در این زمینه وجود دارند نیست و از میان آن ها تنها باید شاخص کل و شاخص کل هم ‌وزن بورس را مورد بررسی داد و دلیل این موضوع که شاخص های قیمتی دیگر را اصلا عنوان نکردیم دقیقا همین موضوع است که دانستن و تجزیه و تحلیل آن ها شما را گیج خواهد کرد و در عین حال بررسی آن ها هم کمکی به روند انجام معاملات شما نخواهد داشت و از این جهت در این مقاله در مورد آن ها حرفی نزدیم.

همان طور که گفتیم، در خیلی از مواقع امکا ندارد چند شرکت بزرگ وزن زیاد و ارزش بازار بزرگی داشته باشند و با مثبت یا منفی شدنشان شاخص کل را مثبت یا منفی کنند و این در حالی است که وضعیت بسیاری از شرکت ‌های دیگر این چنین نباشد! در این جور مواقع، شاخص هم وزن قیمت یا شاخص کل هم وزن می‌تواند به شکل بهتری وضعیت کلی بازار را به ما نشان دهد. به این دلیل که در شاخص هم وزن، وزن تمام شرکت‌ های بورسی یکسان است و شرکت‌ های بزرگ نمی ‌توانند شاخص را به واسطه سرمایه زیادشان تحت تاثیر قرار دهند.

البته این نکته را باز هم عنوان می کنیم که خرید و فروش سهام شرکت‌ ها و سرمایه ‌گذاری در بورس نباید صرفا با توجه به تغییرات روزانه شاخص باشد و مواردی مانند تحلیل تکنیکال، تحلیل بنیادی ، آموزش تابلوخوانی در بورس ، روانشناسی بازار و رفتار شناسی معامله گران و … می تواند در روند یک سهم و حتی بازار موثر باشد.

در پایان امیدوارم از این مطلب که درباره شاخص کل بازار بورس بود، نهایت استفاده رو برده باشید.

هر سوال یا ابهامی در خصوص شاخص های بورسی و غیر بورسی داشتید، حتما در بخش دیدگاه ها بنویسید تا تک تک پاسخ بدم.

شاخص کل و هم وزن در بورس چیست و چه تفاوتی دارند؟

تفاوت شاخص کل و هم وزن

حتماً شما هم در بسیاری از اخبارهایی که روزانه گوش می‌دهید یا خبرهایی که دنبال می‌کنید دیده و شنیده‌‌‌‌اید که شاخص بورس بالا و یا پایین رفته است. اما آیا دلیل این بالا و پایین رفتن شاخص کل را می‌‌‌‌دانید؟ چه عواملی بر شاخص کل در بورس تاثیرگذار هستند؟ ما در این مقاله می خواهیم به شما بگوییم که شاخص بورس چیست و چه چیزی را به ما نشان می‌‌‌‌دهد. همچنین به معرفی شاخص کل، شاخص هم وزن و تفاوت شاخص کل و هم وزن بپردازیم. حال ابتدا به معرفی انواع شاخص در بورس می‌پردازیم.

انواع شاخص

  • شاخص کل
  • شاخص کل هم وزن
  • شاخص قیمت
  • شاخص قیمت هم وزن
  • شاخص سهام آزاد شناور
  • سایر شاخص‌های بورس (منظور از سایر شاخص‌های بورس مانند سهام شاخص های ۳۰ شرکت بزرگ یا سهام شاخص ۵۰ شرکت بزرگ)

اما این شاخصی که در همه جا مشاهده می‌‌‌‌کنیم و در مورد آن می‌‌‌‌شنویم شاخص کل است. در این مقاله می-خواهیم این شاخص را بررسی کنیم. همچنین می‌‌‌‌خواهیم به معرفی شاخص کل هم وزن نیز بپردازیم و آن را به شاخص کل مقایسه کنیم.

انواع شاخص ها در بورس

شاخص کل چیست؟

شاخص کل بیانگر سطح عمومی قیمت ها و سود سهام شرکت‌‌‌‌های پذیرفته شده در بورس است. به شاخص کل، شاخص بازدهی، شاخص قیمت یا بازده نقدی نیز گفته می‌شود که یکی از پرکاربردترین شاخص‌‌‌‌هایی است که بین فعالان حوزه سرمایه و سرمایه‌‌‌‌گذاران بسیار رایج است و مورد استفاده قرار می‌‌‌‌گیرد.

تغییرات شاخص کل:

تغییرات شاخص کل نشان دهنده میانگین بازدهی سرمایه گذاران در بورس است. حال برای اینکه این مفهوم را بهتر درک کنید باید ابتدا به مفهوم بازدهی سهم بپردازیم.

بازدهی سهم چیست؟

به طور کلی سهامداران سود سهام و بازدهی خودشان را از طریق دو منبع به دست می‌‌‌‌آورند. یکی شرکت‌‌‌‌هایی که سهامشان را خریداری کرده‌‌‌‌اند به دست می‌آورند و دیگری تغییر قیمت سهم در طول دوره سرمایه گذاری می‌‌‌‌باشد و این مورد بازدهی سهم را برای سهامداران مشخص می‌کند. برای مثال اگر شخصی یک سهم به قیمت ۳۰۰ تومان در ابتدای سال بخرد و قیمت سهم در پایان سال ۳۶۰ تومان شود و در طی سال شرکت ۶۰ تومان تقسیم سود نمایند. این شخص چقدر بازدهی به دست آورده است؟ ۹۰=۶۰+۳۰

با یک حساب سرانگشتی ساده طبق آنچه در بالا گفته شد این شخص ۹۰ تومان سود کرده است که معادل با ۳۰ درصد سرمایه ابتدایی شخص است.

افزایش شاخص بورس چیست؟

به عنوان مثال اگر شاخص بورس در ابتدای سال ۲۰ هزار تومان باشد و پایان سال این مقدار به ۳۰ هزار تومان افزایش یابد و شاخص بورس ۱۰ هزار واحد افزایش داشته باشد معادل ۵۰ درصد بورس در آن سال بازدهی داشته است. این بازدهی میانگین تغییر قیمت سهم و سود نقدی سالیانه می باشد. شاخص کل بورس را به صورت روزانه هفتگی و سالانه اعلام می کنند. شاخص کل نشان دهنده میانگین بالا رفتن و پایین آمدن قیمت سهم شرکت‌‌‌‌های مختلف می‌‌‌‌باشد.

  • اگر سبد سهام شما متنوع باشد سود و ضررتان به شاخص کل نزدیک تر است.
  • اطلاعات شاخص بورس به صورت فرمول محاسبه شاخص هم وزن لحظه‌‌‌‌ای در سایت بورس اوراق بهادار تهران و همچنین شرکت فناوری بورس تهران مشاهده کنید.

شاخص هم وزن چیست؟

شاخص هم وزن زیر شاخه‌‌‌‌ای از شاخص کل است. و شاخص کل هم وزن از دل شاخص کل بیرون آمده است. با این تفاوت که شاخص هم وزن همان‌طور که از اسمش پیداست سهام‌‌‌‌ها را در وزن یکسان در نظر می‌‌‌‌گیرد.

تفاوت شاخص کل و هم وزن

شاخص کل و شاخص هم وزن هر دو یک میانگین از سهام های داخل بازار هستند و هرچه سهام‌‌‌‌ها افزایش داشته باشند به طبع این دو شاخص نیز افزایش خواهند داشت.

نکته ای که وجود دارد این است که در شاخص کل افزایش‌‌‌‌ها به صورتی است که هر شرکتی متناسب با وزن خودش در شاخص کل تاثیر می گذارد. یعنی اگر شرکت A یک واحد ارزش شرکت است و شرکت B پنچ واحد ارزش شرکت باشد؛ اگر شرکت B یک واحد سود در آن روز خاص بسازد شرکت A باید ۵ درصد سود در آن روز بسازد تا برابر با سود شرکت B شود سودآوری کمتر و یا حتی زیان تاثیرات بیشتری را در شاخص کل دارند و شرکت‌‌‌‌های بزرگتر در شاخص کل بزرگتر دیده می‌‌‌‌شوند. مثلاً اگر به عنوان مثال یک شرکت ۲۰ درصد بازار را در اختیار داشته باشد نوساناتش ۱/۵ کل بازار است. شرکت های کوچک هرچقدر هم که سودآوری داشته باشند،اگر این شرکت بزرگ زیان ده باشد عملاً شرکت های کوچک نمی توانند شاخص کل را تغییر دهند.

تفاوت شاخص کل با شاخص کل هم وزن

اما در شاخص هم وزن این موضوع و مشکل حل شده است و شرکت ها همگی با وزن یکسان نگاه میشوند مثلاً اگر ۶۰۰ شرکت در شاخص بررسی می‌‌‌‌شوند، در شاخص هم وزن این ۶۰۰ شاخص را برابر در نظر می‌گیرند و یک درصد شرکت کوچک با یک درصد شرکت بزرگ برابر است و تفاوتی نمیکند. پس در شاخص هم وزن شرکت‌‌‌‌ها تاثیر برابر بر شاخص می‌‌‌‌گذارند. به همین دلیل است که از اصطلاح هم وزن برای آن استفاده می‌کنیم. یعنی شرکت‌‌‌‌ها هم وزن و برابر شده‌‌‌‌اند و بین آن‌‌‌‌ها یکسان‌‌‌‌سازی صورت گرفته است. نکته‌‌‌‌ای که در این ارتباط بیشتر باید به آن توجه کرد این است که برای اینکه روند درست بازار رو بتوانیم تشخیص بدیم شاخص هم وزن به ما اطلاعات دقیق و درست‌‌‌‌تری را میدهد مثلا وقتی که ما می‌‌‌‌خواهیم بگوییم که بازار صعودی است باید حداقل ۷۰ درصد بازار را مثبت داشته باشیم که بگوییم بازار صعودی است. در صورتی که اگر آن ۳۰ درصد بازار شرکت‌‌‌‌های بزرگ باشند که عملاً از نظر تعدادی ۳۰ درصد هستند اما از نظر وزنی ۶۰ درصد بازار در اختیار آن-هاست ما شاخص کل را منفی می‌‌‌‌بینیم. در صورتیکه شاخص هم وزن را مثبت می‌‌‌‌بینیم.

پس برای درک بهتر از اینکه باید شاخص هم وزن را بررسی کنیم یا شاخص کل را، و کدام یک ارجعیت دارد؟ باید بگوییم که شاخص هم وزن آیتم دقیق‌تری است برای این که کلیت بازار به ما گزارش بدهید. اما در بسیاری از موارد است که برای ما شرکت‌های بزرگ اهمیت دارند و می‌خواهیم ببینیم که آیا این موضوع در ارتباط با شرکت های بزرگ وجود دارد یا خیر؟

کلام آخر

در نهایت اگر شاخص هم وزن صعودش از شاخص کل بیشتر باشد نشان دهنده این است که شرکت‌های کوچک‌تر به نسبت شرکت‌های بزرگ‌تر بیشتر رشد کرده‌‌‌‌اند. اگر این پارامتر را نداشته باشیم و شرکت‌های بزرگ‌تر و عملاً در آن روز نزولی باشند احتمالا این پارامترها معکوس عمل می‌‌‌‌کنند. یعنی شاخص کل نزولی یا منفی باشه ولی شاخص هم وزن صعودی باشه یا مثبت باشد. برای نگاهی دقیق‌تر به بازار و اینکه بتوانیم در مورد کلیت بازار صحبت بکنیم و شاخص هم وزن پارامتر دقیق تری هست و سعی می‌کنیم که از فرمول محاسبه شاخص هم وزن این شاخص برای بررسی کلیت بازار استفاده کنیم.​

ماشین حساب وزن ایده آل

وزن ایده آل خود و دوستان‌تان را با هشت فرمول مختلف به دست آورید.
نکته جالب، تفاوت نتایج در فرمول‌های وزن ایده آل است که اختلاف نظر و تفاوت دیدگاه‌ها درباره وزن ایده آل را نشان می‌دهد.
خب شروع کتید!

محاسبه وزن ایده‌آل شما با ۸ فرمول!

وزن ایده آل یک عدد ثابت و قطعی نیست.
از دیدگاه سیبیتا وقتی وزن‌تان ایده آل است که هم در محدوده وزن طبیعی هستید (یعنی BMI بین ۱۸/۵ تا ۲۵) و هم از اندام و ظاهرتان رضایت دارید.

sibita-header2

مدرسه لاغری آنلاین سیبیتا

BMI

ماشین حساب BMI

برای تعیین محدوده وزن مناسب از معیاری به نام BMI (Body Mass Index) استفاده می‌شود.
در نظر داشته باشید که معیار BMI در ورزشکاران حرفه‌ای و خانم‌های باردار استفاده نمی‌شود و در افراد کمتر از ۱۸ سال، تفسیرش متفاوت است.
BMI خودتان را با وارد کردن قد و وزن‌تان در این ابزارک حاضرجواب محاسبه کنید.

ارقام را به انگلیسی وارد کنید

تفسیر و طبقه‌بندی:
کمتر از ۱۵ = کمبود وزن بسیار شدید
۱۵ تا ۱۶ = کمبود وزن شدید
۱۶ تا ۱۸/۵ = کمبود وزن
۱۸/۵ تا ۲۵ = محدوده وزن طبیعی و سالم
۲۵ تا ۳۰ = اضافه وزن
۳۰ تا ۳۵ = چاقی رده یک (چاقی متوسط)
۳۵ تا ۴۰ = چاقی رده دو (چاقی شدید)
بالاتر از ۴۰ = چاقی رده سه (چاقی بسیار شدید)

BMI در کودکان و نوجوانان

BMI در کودکان و نوجوانان

برای تفسیر BMI در افراد زیر ۱۸ سال می‌توانید از نمودارهای زیر استفاده کنید.
با توجه به دختر یا پسر بودن، نمودار را انتخاب کنید، BMI را با ابزارک بالا به دست بیاورید و بعد با توجه به سن و BMI، نقطه مناسب را در نمودار مشخص کنید.

برای دانلود نمودار BMI پسران کلیک کنید

برای دانلود نمودار BMI دختران کلیک کنید

تفسیر و طبقه‌بندی:
صدک کمتر از ۵ = کمبود وزن
صدک ۵ تا ۸۵ = محدوده وزن طبیعی و سالم
صدک ۸۵ تا ۹۵ = اضافه وزن
صدک بالاتر از ۹۵ = چاقی

شاخص بورس(Stock index) چیست و چه کاربردی دارد؟

شاخص بورس(Stock index) چیست و چه کاربردی دارد؟

حتما در برنامه های خبری و یا در روزنامه ها درباره تغییرات شاخص بورس اوراق بهادار شنیده اید. اینکه شاخص بورس چند واحد رشد داشته و یا با افت مواجه شده است. با مطالعه این مقاله درباره شاخص بورس، انواع شاخص و تحلیل تکنیکال آن صحبت می‌کنیم.

شاخص ها ابزاری برای بررسی تغییرات هستند که در ارزیابی های اقتصادی یا اندازه گیری و تحلیل یک بازار قابل استفاده هستند. شاخص بورس نیز به عنوان یک شاخص با اهمیت، اندازه تغییرات قیمت سهام موجود در بازار بورس و اوراق بهادار را نشان می دهد.

در واقع، دلیل اهمیت شاخص بورس این است که سهام مبادله شده در بورس را بررسی می کند و اطلاعات کلی در مورد رشد یا افت بازار به ما ارائه می دهد.

شاخص های سهام یکی از مهم ترین معیارهای سنجش عملکرد بورس هستند و به آن « دماسنج وضعیت اقتصادی کشورها » می گویند.

دلایل اهمیت محاسبه شاخص های بازار سهام

پیش بینی حرکت های آتی بازار

تحلیل گران تکنیکال با استفاده از شاخص بورس اوراق بهادار می توانند حرکت های بعدی و جهت بازار را پیش بینی کنند. این شاخص برای ارزیابی آینده بازار بسیار با اهمیت است.

ارزیابی عملکرد مدیران شرکت های سرمایه گذاری

یکی از کاربردهای شاخص بورس برای ارزیابی عملکرد فعالیت مالی شرکت های سرمایه گذاری است. یعنی با مقایسه بازدهی سبد تحت مدیریت شرکت های سرمایه گذاری با شاخص بورس می شود بازده و میزان موفقیت آن شرکت را محاسبه کرد. شاخص بورس معیار خوبی برای ارزیابی موفقیت نهادهای سرمایه گذاری است.

نظارت بر صندوق های سرمایه گذاری مبتنی بر شاخص

بررسی شاخص بورس اوراق بهادار کمک می کند تا بتوان عملکرد صندوق های سرمایه گذاری شاخصی را بررسی کرد. چون با مقایسه عملکرد صندوق سرمایه گذاری شاخصی و شاخص کل سهام می توانیم بفهمیم که مدیریت صندوق چقدر توانسته کارکرد خود را به شاخص بورس نزدیک کند.

عملکرد آتی کل اقتصاد

یکی دیگر از کاربردهای شاخص بورس اوراق بهادار بیان کننده وضعیت حال حاضر بورس است و عملکرد اقتصاد آن کشور در آینده را نشان می دهد.

انواع شاخص ها در بازار بورس اوراق بهادار

شاخص قیمتی

همان طور که از نام آن مشخص است این شاخص مرتبط با قیمت سهام است و برآیند جهت حرکت قیمت های اوراق بهادار در بازار را نشان می دهد.

شاخص نقدی

این شاخص برآیند جهت حرکت بازده نقدی سهام یا همان (DPS) است.

شاخص بازدهی کل

این شاخص ها هم نشان دهنده برآیند جهت حرکت قیمت ها هستند و هم نشان دهنده جهت حرکت بازده نقدی.

اکثر تحلیل گران معمولا از شاخص قیمتی در تصمیم گیری های خود استفاده می کنند و برای آن ارزش بیشتری قائل هستند.

مهم ترین شاخص های بورس اوراق بهادار در ایران

انواع شاخص ها در بازار بورس اوراق بهادار

شاخص کل بورس (TEDPIX)

شاخص کل بورس تهران همان شاخصی است که معمولا در اکثر رسانه ها و اخبار نام آن را می شنوید و نشان دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت های فعال در بازار بورس ایران است. شاخص کل بورس ایران با نام بین المللی TEDPIX شناخته می شود.

شاخص کل بر مبنای ارزش بازاری سهام محاسبه می شود. یعنی وزن شرکت ها در تاثیر آن ها بر شاخص اهمیت دارد. تغییرات سهم های بزرگتر بازار مثل فولاد مبارکه، پارس، ایران خودرو، فملی و … که تعداد سهام و سرمایه آن ها بیشتر است بسیار تاثیرگذارتر از سهم های کوچک بازار هستند. به فرمول محاسبه شاخص هم وزن سهم های بزرگ تاثیرگذار، سهم های شاخص ساز می گویند.

شاخص کل قیمت (TEPIX)

شاخص قیمت سهام بر خلاف شاخص کل فقط تغییرات قیمت سهام فعال در بازار را در نظر می گیرد و سود نقدی (DPS) را لحاظ نمی کند. شاخص قیمت با نام بین المللی TEPIX شناخته می شود.

اکثر تحلیل گران فعال در بازار بورس از این شاخص برای تصمیم گیری استفاده می کنند و از نظر آن ها این شاخص نسبت به شاخص کل اطلاعات مهم تری در اختیار آن ها قرار می دهد.

شاخص هم وزن

در شاخص هم وزن دیگر بزرگی سهم ها اهمیت ندارد و سرمایه آن ها یکسان در نظر گرفته می شود. یعنی تمامی سهم های بازار به یک میزان بر رشد یا افت شاخص موثرند.

به عنوان مثال اگر یک سهم بزرگ مثل « فارس » یک درصد رشد کند به همان میزان بر شاخص هم وزن تاثیر می گذارد که یک سهم کوچک بازار مثل « وآوا » یک درصد رشد کند.

اگر شاخص کل مثبت و شاخص هم وزن منفی باشد تحلیل بازار چگونه است؟

همان طور که گفته شد فرمول محاسبه شاخص هم وزن سرمایه و بزرگی سهم ها در شاخص هم وزن اهمیت ندارد و تمام سهم ها به یک میزان بر افت یا رشد شاخص موثرند. پس وقتی شاخص هم وزن منفی است به این معناست که قیمت اکثر سهم های فعال در بورس کاهش داشته است.

اما برعکس شاخص هم وزن، سرمایه و بزرگی سهم ها برای شاخص کل مهم است. در نتیجه وقتی شاخص هم وزن منفی و شاخص کل مثبت است به این معناست که هرچند اکثر سهم های بازار منفی بوده اند اما سهم های بزرگ و شاخص ساز مثبت بوده اند که باعث شده اند شاخص کل رشد کند.

شاخص بازار اول و دوم

طی تقسیم بندی های سازمان، بورس به دو بازار اول و دوم تقسیم می شود که شاخص بازار اول به محاسبه تغییرات سهم های پذیرفته شده در بازار اول می پردازد و شاخص بازار دوم تغییرات سهم های پذیرفته شده در بازار دوم را نشان می دهد.

شاخص بازار اول و دوم

شاخص آزاد شناور

سهام آزاد شناور به سهامی گفته می شود که دارندگان آن آماده عرضه و فروش سهام خود در بورس هستند و قصد ندارند با حفظ سهام خود در مدیریت شرکت مشارکت کنند. سهام شناور هر سهم در صفحه در یک نگاه آن سهم در سایت Tsetmc نمایش داده می شود.

محاسبه شاخص آزاد شناور مشابه شاخص کل است با این تفاوت که تنها تغییرات سهام آزاد شناور را اندازه می گیرد. نکته قابل توجه در مورد شاخص شناور آزاد این است که این شاخص به بخشی از بازار اهمیت می دهد که از نقدشوندگی بالاتری برخوردار است.

شاخص صنعت

شرکت های پذیرفته شده در بورس در صنایع مختلفی مثل بانک ها و موسسات اعتباری، محصولات شیمیایی، مواد و محصولات دارویی و … طبقه بندی می شوند. بورس تهران اقدام به محاسبه ی شاخص قیمت برای هر صنعت می کند که نحوه ی محاسبه آن مشابه شاخص کل می باشد.

شاخص 50 شرکت فعال تر

50 شرکت فعال بازار بورس در دوره های سه ماهه تعیین می شوند. آن چه در انتخاب 50 شرکت بیشترین اهمیت را دارد تعداد روزهای داد و ستد شرکت هاست. بورس تهران میزان نقدشوندگی یا فعالیت شرکت ها را ملاک اصلی برای گزینش 50 شرکت قرار داده است.

شاخص 30 شرکت بزرگتر

شاخص30 شرکت بزرگتر شاخصی است که به صورت وزنی و براساس سهام شناور آزاد محاسبه می شود و عملکرد 30 شرکت بزرگ پذیرفته شده در بورس تهران را اندازه گیری می کند.

برای مشاهده جدیدترین تحلیل ها، اخبار، مقالات و قیمت های لحظه ای سهام به وب سایت سیگنال مراجعه و یا اپلیکیشن سیگنال را دریافت نمایید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.